การสืบค้นวิทยาศาสตร์ผ่านICT

<***embed type="application/x-shockwave-flash" pluginspage="http://www.macromedia.com/go/getflashplayer" name="flashplayer" src="http://www.wishafriend.com/calendars/swf/cats1.swf" quality="high" width="260" height="300" swliveconnect="true" allowscriptaccess="samedomain" />

ผู้ติดตาม

คลังบทความของบล็อก

▼ 2011 (1)
- ▼ เมษายน (1)
  - ทีเด็ดน้ำยาล้างจาน

► 2010 (3)
- ► ธันวาคม (3)

วีดิโอ

กำเนิดดวงจันทร์

รายการบล็อกของฉัน

GangToon Daily

ผู้แต่ง Scott Pilgrim เผยได้ Ranma 1/2 เป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานคอมิคต้นฉบับ
8 ปีที่ผ่านมา

สาระน่ารู้ เรื่องน่ารู้

http://gangtoondaily.blogspot.com/2010/09/blog-post_03.html

การทดลองเรื่องการแบ่งเซลล์

วีดิโอเซลล์

โครงสร้างและการเจริญเติบโตของราก

โครงสร้างและการเจริญเติบโตของราก
รากเมื่องอกออกจากเมล็ดแล้วจะมีการเติบโตเพิ่มความยาว ขนาด และเพิ่มรากจำนวนมาก

1. บริเวณหมวกราก (root cap) ประกอบด้วยเซลล์พสเรงคิมา (parenchyma) ที่เรียงตัวกันอย่างหลวม ๆ
เซลล์เหล่านี้เป็นเซลล์ที่เจริญเต็มที่แล้ว เซลล์ส่วนใหญ่มีรูปร่างค่อนข้างกลมรี หรือ ค่อนข้างยาว ผนังเซลล์บาง
มีแวคิวโอลขนาดใหญ่ภายในอาจเห็นเม็ดแป้ง สามารถผลิตเมือกได้ จึงมีเมือกออกมารอบ ๆ หมวกราก
ทำให้ดินบริเวณนั้นชุ่มชื้นและอ่อนตัวสะดวกต่อการชอนไชของราก
นอกจากนี้หมวกรากยังทำหน้าที่ช่วยป้องกันอันตรายให้กับเนื้อเยื่อเจริญที่อยู่ถัดเข้าไป ขณะที่รากชอนไชลงสู่ดิน
2. บริเวณเซลล์กำลังแบ่งตัว (region of cell divition) เป็นบริเวณที่อยู่ถัดจากบริเวณหมวกรากขึ้นมา
ยาวประมาณ 1-2 มิลลิเมตร เป็นบริเวณที่เซลล์มีการแบ่งตัวแบบไมโทซิส เซลล์ที่ได้จากการแบ่งตัวของเซลล์
์ต้นกำเนิดส่วนปลาย (apical intials) ส่วนหนึ่งเจริญไปเป็นหมวกราก แต่ส่วนใหญ่จะเจริญเป็นเซลล์ที่อยู่
ู่ในบริเวณถัดขึ้นไปข้างบนซึ่งจะมีการเจริญเป็นส่วนประกอบต่างๆของราก
3. บริเวณเซลล์ขยายตัวตามยาว (region of cell elongation) อยู่ถัดจากบริเวณเซลล์กำลังแบ่งตัว
ขึ้นไป เซลล์ที่ได้จากการแบ่งเซลล์จะขยายตัวตามยาว ทำให้ความยาวของรากเพิ่มขึ้น

4. บริเวณจะมีการเปลี่ยนแปลงทำหน้าที่เฉพาะ และเจริญเติบโตเต็มที่ ประกอบด้วยเซลล์ที่มี
ีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเพื่อไปทำหน้าที่ต่างๆต่อไป ทำให้เกิดเซลล์ขึ้นหลายชนิดตามลักษณะ
ส่วนประกอบภายในเพื่อให้เหมาะสมกับการทำหน้าที่เฉพาะ บริเวณนี้จะมีเซลล์ขนรากอยู่ที่ผิวของราก
มีลักษณะเป็นเซลล์สิ่งมีชีวิต ผนังด้านนอกของเซลล์ยื่นห่างออกไปยาวเป็นขนราก ซึ่งยาวออกไปได้อีกหลายแห่ง
หลายเท่าของความกว้างเซลล์
์
การเจริญเติบโตขั้นแรก จะเห็นลักษณะเนื้อเยื่อดังนี้

1. เอพิเดอร์มิส อยู่ด้านนอกสุดทำหน้าที่ป้องกันเนื้อเยื่อที่อยู่ด้านใน
ส่วนใหญ่ประกอบด้วยเซลล์เรียงผิวแถวเดีนวเป็นเซลล์ที่มีแวคิวโอลขนาดใหญ่ ผนังเซลล์บาง
เซลล์แต่ละเซลล์เรียงชิดกัน ไม่มีช่องว่างระหว่างเซลล์ เซลล์ชั้นเอพิเดอร์มิสบางเซลล์เปลี่ยนไปเป็นเซลล์ผิวราก
2. คอร์เทกซ์ เป็นบริเวณที่ประกอบด้วยเซลล์หลายเซลล์อยู่ระหว่างเอพิเดอร์มิสและเนื้อเยื่อลำเลียง
ส่วนใหญ่เป็นเซลล์พาเรงคิมาที่ทำหน้าที่สะสมน้ำกับอาหาร ด้านในสุดของคอร์เทกซ์ มักเห็นเซลล์เรียงเป็นแถว
เรียก เอนโดเดอร์มิส มีเซลล์คล้ายพาเรงคิมาแต่ที่ผนังเซลล์มีลักษณะพิเศษ มีสารซูเบอรินสะสมเป็นแถบเล็กๆ
เรียกว่า แคสพาเรียนสตริน เมื่อเซลล์แก่ขึ้นมีการพอกของสารลิกนิน ให้ผนังเซลล์หนาขึ้นกว่าเดิม
แต่เซลล์ในช่วงนี้ไม่มีแคสพาเรียนสตริพ จังเป็นผนังเซลล์ที่บาง

3. สตีล เป็นเซลล์ที่อยู่ถัดจากชั้นเอนโดเอร์มิสเข้าไปประกอบเนื้อเยื่อสำคัญ ได้แก่
่
3.1 เพริไซเคิล ประกอบด้วยเซลล์พาเรงคิมาวงโดยรอบ อาจมีชั้นเดียวหรือหลายชั้นแล้วแต่ชนิดพืช
เซลล์บริเวณนี้อจาเปลี่ยนแปลงเป็นเซลล์เนื้อเยื่อที่เจริญเพื่อเป้นที่เกิดรากแขนง

3.2 มัดท่อลำเลียง ประกอบด้วยกลุ่มเนื้อเยื่อโฟลเอ็มและไซเลม โดยไซเลมจะอยู่ตรงกลางของราก
ระยะนี้จะเห็นกลุ่มเซลล์ของไซเลมมีลักษณะเป็นแฉก และมีโฟลเอ็มอยู่ระหว่างแฉก แฉกของไซเลมมีจำนวนต่างๆกัน
รากพืชใบเลี้ยงคู่จะมีแฉกน้อยส่วนใสหญ่ไม่เกิน 5 แฉก ในขระที่รากพิชใบเลี้ยงเดี่ยวมีฉแกมากกว่า

เนื้อเยื่อไซเลม ในรากโดยทั่วไปประกอบด้วยเซลล์หลายชนิด ทำหน้าที่ลำเลียงน้ำและอาหาร ได้แก่ เวสเซล
เทรคีด พารเงคิมา และอาจมีไฟเบอร์ เวสเซลเรียงต่อกันตามความยาวท่ำให้มีลักษณะคล้ายท่อ
ในเซลล์ที่เจริญเต็มที่ผนังเซลล์ด้านข้างมีลวดลายซึ่งเกิดจากการพอกสารลิกนินเป็นแบบต่างๆ ผนังหัวท้ายมีรูทะลุ
เวสเซลจึงมีลักษณะเป็นท่อกลวงที่มีผนังด้านข้างหนา และแข็งแรงมาก
นำและอาหารจึงสามารถผ่านเข้าท่อได้และยังให้ความแข็งแรงแก่โครงสร้างของพืชอีกด้วย
สำหรับเทรคีดซึ่งมีหน้าที่เหมืนกับเวสเซลมีลักษณะทั่วไปคล้ายนเวสเซล แต่ต่างกันที่รูปร่าง เซลล์มักผอมและยาวกว่า
ปลายทั้งสองของเซลล์ค่อนข้างแหลม และผนังเซลล์หัวท้ายไม่มีรูทะลุ แต่น้ำสามารถผ่านเซลล์หนึ่งไปยังอีกเซลล์หนึ่งได้
้
เนื้อเยื่อโฟลเอ็ม ในรากมักประกอบด้วยเซลล์หลายชนิด ได้แก่ ซีฟทิวบ์ เซลลืคอมพาเนียน พาเรงคิมา
และอาจมีไฟเบอร์ ซีฟทิวบ์เป็นเซลล์ที่มีชีวติผนังบางและมีรูเล็กๆ อยู่เป็นกลุ่มๆ รูทะลุนี้มีทั้งด้านข้างและหัวท้ายของเซลล์
อาหารหรือไซโทพลาสซึมสามารถผ่านรูทะลุเล็กๆนี้ได้ ซีฟทิวบ์เมื่อเจริเติบโตเต็มที่จะไม่มีนิวเคลียส
เซลล์เรียงต่อกันเป็นท่อยาว มีหน้าที่ลำเลียง หรือเป็นทางผ่านของอาหาร
เซลล์คอมพานียนเป็นเซลล์ชนิดเดียวกับเซลล์พาเรงคิมา เชื่อกันว่าทำหน้าที่ช่วยส่งเสริมการทำหน้าที่ของซีฟทิวบ์

พืชใบเลี้ยงเดี่ยว เช่น ข้าวโพด บริเวณกลางสุดของรากหรือไส้ในของราก แทนที่จะเป็นเนื้อเยื่อของ
ไซเลมอาจจะพบเนื้อเยื่อของพาเรงคิมาอยู่เป็นบริเวณกว้าง เรียกว่า บริเวณพิธ
พืชใบเลี้ยงคู่บริเวณเซลล์มีการเจริญเติบโตเต็มที่ อาจมีการเจริญตฺบโตขั้นที่2ทำให้พืชมีขนาดใหญ่ขึ้น โดยมีการบางเซลล์ของเนื้อเยื่อเจริญ คือ วาสคิวลาร์แคมเบียมหรือแคมเบียมท่อลำเลียงแบ่งตัวเซลล์ที่เกิดขึ้นได้ใหม่ ทางด้านในเจริญเป็นเนื้อเยื่อขั้นที่ 2 ดังนั้นเซลล์ห่างจากแคมเบียมจะเป็นเซลล์ที่มีอายุมากกว่าเซลล์ที่อยู่ใกล้กับ แคมเบียม บริเวณตรงกลางรากด้านในสุดจึงเป็นเนื้อเยื่อไซเลมที่มีอายุมากที่สุด สำหรับรากพืชใบเลี้ยงเดี่ยว ส่วนใหญ่จะไม่พบการเจริญเติบโตขั้นที่2

ทบทวนเรื่องเซลล์พืช

ทบทวนเรื่องเซลล์พืช

บทเรียนเรื่องโครงสร้างและหน้าที่ของพืชดอก จำเป็นต้องมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับเซลล์พืชพอสมควร ดังนั้นเราควรทบทวนเรื่องเซลล์พืชกันหน่อยนะคะ
เซลล์พืช (Plant cell) คือโครงสร้างพื้นฐานของสิ่งมีชีวิตในอาณาจักรพืช เซลล์พืชประกอบด้วยส่วนสำคัญ 2 ส่วนใหญ่ ๆ ได้แก่ ผนังเซลล์ (Cell wall) และโปรโตพลาสต์ (Protoplast) ซึ่งโปรโตพลาสต์ประกอบด้วยนิวเคลียส (Nucleus) และไซโตพลาสซึม (Cytoplasm) ภายใน ไซโตพลาสซึมมีออร์แกเนลล์ในเซลล์ (Cell organelles) หลายชนิด และเซลล์พืชที่เจริญเต็มที่แล้วมักมีแวคคิวโอล (Vacuole) ใหญ่เกือบเต็มเซลล์ ขนาดและรูปร่างของเซลล์จะแตกต่างกันไปตามชนิดและหน้าที่ของเซลล์นั้น
ผนังเซลล์ (Cell wall) เป็นส่วนที่อยู่ภายนอกเยื่อหุ้มเซลล์ประกอบด้วยคาร์โบไฮเดรตเป็นจำนวนมาก เมื่อสร้างใหม่ ๆ ผนังเซลล์จะมีลักษณะบาง ต่อมาจะหนาขึ้นเพราะมีการสะสมสารต่าง ๆ โดยชั้นใหม่ที่เกิดจะติดกับส่วนของเยื่อหุ้มเซลล์ ทำให้ชั้นเก่าถูกดันห่างออกจากโปรโตพลาสซึม ชั้นใหม่นี้จะมีความหนาไม่เท่ากันตลอด ทำให้เกิดลักษณะที่เป็นรูเปิดเพื่อให้สารต่าง ๆ เคลื่อนผ่านได้เรียกว่า พิท (Pit)
ผนังเซลล์แบ่งออกเป็น 3 ชนิด ด้วยกันคือ
1. ผนังเซลล์ขั้นที่หนึ่งหรือผนังเซลล์ปฐมภูมิ (Primary cell wall) เกิดขึ้นหลังจากที่เซลล์หยุดการขยายตัวแล้ว จะทำหน้าที่หุ้มห่อเยื่อหุ้มเซลล์อยู่อีกทีหนึ่ง
2. ผนังเซลล์ขั้นที่สองหรือผนังเซลล์ทุติยภูมิ (Secondary cell wall) คือผนังเซลล์ที่อยู่ระหว่างผนังขั้นที่หนึ่ง และเยื่อหุ้มเซลล์ ประกอบด้วยเซลลูโลสและลิกนินเป็นส่วนใหญ่
3. มิดเดิลลาเมลลา (Middle lamella) คือ ส่วนที่เป็นผนังร่วมของเซลล์สองเซลล์ที่อยู่ติดกันเป็นส่วนของผนังเซลล์ที่เกิดขึ้นในขณะที่เซลล์แบ่งเป็นสองเซลล์ ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมเซลล์สองเซลล์ให้ติดกัน ประกอบด้วยสารเพคติน

ภาพข้างล่างนี้เป็นการเปรียบเทียบโครงสร้างพื้นฐานของเซลล์สัตว์กับเซลล์พืชนะคะ

(ที่มา http://www.ratchanee.thport.com/E-learning/structure cell.html)

เซลล์พืชทุกเซลล์เป็น Eukaryotic cell ประกอบกันขึ้นเป็นเนื้อเยื่อ (Tissue) และอวัยวะ (Organ) ต่างๆ เพื่อทำหน้าที่เฉพาะอย่าง เซลล์พืชที่มีคลอโรพลาสต์จะทำให้เซลล์เหล่านั้นสามารถสร้างอาหารโดยกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง (Photosynthesis)

นักเรียนจำเซลล์อีกประเภทหนึ่งที่แตกต่างจากเซลล์พืชและเซลล์สัตว์ได้ไหมคะ เซลล์ประเภทนี้ไม่มีเยื่อหุ้มนิวเคลียสค่ะ เราเรียกว่า Prokaryotic cell ซึ่งเซลล์ประเภทนี้เราจะกล่าวถึงอยู่บ้างในเรื่องการสังเคราะห์ด้วยแสงนะคะ วันนี้ดูรูปไปก่อน

(ที่มา https://mrsmaine.wikispaces.com/skylyn+and+Cheyanne?f=print )

ทรัพยากรธรรมชาติ

ทรัพยากรธรรมชาติ
การเพิ่มประชากรมนุษย์ทำให้ความต้องการใช้ทรัพยากรธรรมชาติของมนุษย์มีมากขึ้น มนุษย์มีการนำทรัพยากรมาใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆมากมาย และผลจากการใช้ทรัพยากรธรรมชาติของมนุษย์ได้ทำให้เกิดปัญหาต่าง ๆ ตามมา การใช้ทรัพยากรอย่างผิดวิธี และการใช้อย่างสิ้นเปลือง อาจทำให้ทรัพยากรที่มีคุณค่าลดน้อยลงไปอย่างรวดเร็ว
ดังนั้น เราควรมาเรียนรู้กันว่าปัญหาเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติมีอะไรบ้าง สาเหตุของปัญหาคืออะไร มีแนวทางในการแก้ปัญหาและการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติเพื่อให้เกิดความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อมอย่างไร

ก่อนอื่นเรามาทำความเข้าใจเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติกันนะคะ

ทรัพยากรธรรมชาติ (Natural Resources) หมายถึง สิ่งที่เกิดขึ้นเองหรือปรากฏอยู่ตามธรรมชาติโดยที่มนุษย์สามารถนำมาใช้ประโยชน์ต่อการดำรงชีวิต และอำนวยประโยชน์ต่อธรรมชาติด้วยกันเอง เช่น ป่าไม้ สัตว์ป่า แร่ธาตุ รวมถึงมนุษย์ เป็นต้น

ทรัพยากรธรรมชาติสามารถจำแนกออกเป็นประเภทใหญ่ ๆ ได้ 3 ประเภท คือ (ชัชพงศ์ ทรงสุนทรวงศ์,2546)
1. ทรัพยากรที่ใช้ไม่หมดสิ้น (Renewable Resource) แบ่งได้เป็น 2 ชนิดคือ
1.1 บรรยากาศ ในบรรยากาศประกอบไปด้วยอากาศซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับชีวิต นอกจากนั้นยังมีความชื้น อุณหภูมิ และการเคลื่อนไหว ของมวลอากาศ รวมเรียกว่า ภูมิอากาศ (Climate) ซึ่งมีความสำคัญต่อดิน พืชพรรณ และสภาพอื่น ๆ ของสิ่งมีชีวิตบนโลก 1.2 น้ำที่อยู่ในวัฏจักร น้ำที่อยู่ในวัฏจักรจะหมุนเวียนเปลี่ยนไป จากสภาพหนึ่งเป็นอีกสภาพหนึ่งเรื่อยไปโดยไม่มีที่สิ้นสุด เช่น จากฝน หิมะลูกเห็บ ตกลงสู่พื้นดิน บางส่วนระเหยกลับไปในอากาศทันที บางส่วนไหลซึมลึกลงไปในน้ำใต้ดินแล้วทยอยไหลลงสู่ห้วย ลำธาร บางส่วนจะไหลไปตามพื้นผิวดินลงสู่แม่น้ำ ลำคลองออกสู่ทะเล มหาสมุทร และระเหยกลายเป็นไอจับตัวเป็นก้อนเมฆ แล้วกลั่นตัวลงมาเป็นฝน การหมุนเวียนของน้ำแบบนี้ไม่มีที่สิ้นสุดหรือไม่หมดไป
2. ทรัพยากรที่เกิดขึ้นทดแทนหรือรักษาให้คงอยู่ได้ (Replaceable and Maintainable Resource) แบ่งได้เป็น 7 ชนิด คือ
2.1 น้ำที่อยู่ ณ ที่ใดที่หนึ่ง หมายถึง น้ำที่อยู่ในที่เฉพาะแห่งที่เราเห็น และใช้กันอยู่ทุกวัน เช่นน้ำในภาชนะ เมื่อใช้แล้วก็หมดไป แต่เราสามารถที่จะหามาทดแทนใหม่ได้
2.2 ดิน หมายถึง เนื้อดินที่เป็นที่อยู่อาศัยของพืช เป็นแหล่งสะสมแร่ธาตุที่จำเป็นสำหรับพืช ปัจจัย 4 ของมนุษย์
2.3 ที่ดิน หมายถึง พื้นแผ่นดินมากกว่าเนื้อดินซึ่งสามารถอำนวยประโยชน์แก่มนุษย์ได้มี 2 ประการด้วยกัน ประการแรก เป็นการใช้ประโยชน์ที่ดินโดยตรงจากการดัดแปลงของมนุษย์ เช่น ที่อยู่อาศัย ที่ตั้งของเมืองต่าง ๆ ประการที่ 2 เป็นการใช้ประโยชน์ ทางอ้อม โดยใช้ประโยชน์ในรูปของการท่องเที่ยวทิวทัศน์อันสวยงามตามธรรมชาติ ซึ่งไม่ได้มีการดัดแปลงแต่อย่างใด จึงจัดที่ดินอยู่ในทรัพยากรประเภทที่สามารถรักษาให้คงอยู่ได้
2.4 ป่าไม้ ทรัพยากรป่าไม้ นับว่ามีความสำคัญมากในแง่ของการอนุรักษ์ดิน น้ำ และสัตว์ป่า ซึ่งอำนวยประโยชน์ให้มนุษย์ทั้งทางตรง และทางอ้อม เนื่องจากป่าไม้เกิดขึ้นทดแทนตามธรรมชาติหรือการปลูกให้เป็นป่าขึ้นมาใหม่ได้ ป่าไม้จึงถูกจัดอยู่ในทรัพยากร ประเภทที่ทดแทนและรักษาให้คงอยู่ได้ ถ้าหากได้มีการจัดการป่าไม้อย่างถูกต้องตามหลักวิชา
2.5 ทุ่งหญ้า หมายถึง พื้นที่ที่ส่วนใหญ่มีพืชตระกูลหญ้า และพืชพรรณอื่น ๆ ขึ้นอยู่เองตามธรรมชาติ มักเป็นที่ที่มีฝนตกน้อย เป็นที่หากินของสัตว์เลี้ยงและสัตว์ป่า ทุ่งหญ้าจัดเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่เกิดขึ้นทดแทนและรักษาให้คงอยู่ได้เช่นเดียวกันกับป่าไม้
2.6 สัตว์ป่าที่เป็นสัตว์บกและสัตว์น้ำ สัตว์ป่าทั้งที่อยู่บนบกและในน้ำ เป็นสิ่งมีชีวิตที่สามารถจะเกิดลูกหลานสืบทอดกันได้ มนุษย์สามารถนำมาใช้ประโยชน์ และรักษาให้คงอยู่ได้ ถ้ารู้จักใช้ให้ถูกต้องตามหลักการอนุรักษ์
2.7 กำลังงานมนุษย์ มนุษย์เป็นทรัพยากรธรรมชาติอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ สามารถใช้กำลังงานทั้งทางด้านร่างกาย และจิตใจให้เป็นประโยชน์ อย่างไรก็ตามกำลังงานมนุษย์เป็นสิ่งที่สูญหายไปได้ แต่ก็สามารถรักษาให้คงอยู่ได้ หรือทำให้เกิดใหม่ ได้เช่นกัน
3. ทรัพยากรที่ใช้แล้วหมดไป (Non-renewable Resource) แบ่งเป็น 2 ชนิดคือ
3.1 แร่ธาตุ มีทั้งที่เป็นโลหะและอโลหะ เช่น เหล็ก ทองแดง ถ่านหิน ปิโตรเลียมพวกนี้เป็นทรัพยากรที่ไม่สามารถงอกเงยได้ในเวลาอันสั้นใช้ประโยชน์แล้วก็หมดสิ้นไป แต่บางชนิดอาจนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) ได้
3.2 ที่ดินในสภาพธรรมชาติ ได้แก่ที่ดินที่เป็นป่าเขาห่างไกลชุมชน สมควรเก็บไว้เป็นที่ท่องเที่ยวศึกษาธรรมชาติ สถานที่เหล่านี้ถูกทำลาย แล้ว จะไม่สามารถสร้างขึ้นมาแทนใหม่ได้ เพราะมีคุณสมบัติเฉพาะตัวตามธรรมชาติ เช่น น้ำตก หน้าผา

ทรัพยากรป่าไม้

ทรัพยากรป่าไม้
ป่าไม้เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสิ่งมีชีวิต ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์หรือสัตว์อื่น ๆ เพราะป่าไม้มีประโยชน์ทั้งการเป็นแหล่งวัตถุดิบของปัจจัยสี่ คือ อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัยและยารักษาโรคสำหรับมนุษย์ และยังมีประโยชน์ในการรักษาสมดุลของสิ่งแวดล้อม ถ้าป่าไม้ถูกทำลายลงไปมาก ๆ ย่อมส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ เช่น สัตว์ป่า ดิน น้ำ อากาศ ฯลฯ เมื่อป่าไม้ถูกทำลาย จะส่งผลไปถึงดินและแหล่งน้ำด้วย เพราะเมื่อเผาหรือถางป่าไปแล้ว พื้นดินจะโล่งขาดพืชปกคลุม เมื่อฝนตกลงมาก็จะชะล้างหน้าดินและความอุดมสมบูรณ์ของดินไป นอกจากนั้นเมื่อขาดต้นไม้คอยดูดซับน้ำไว้น้ำก็จะไหลบ่าท่วมบ้านเรือน และที่ลุ่มในฤดูน้ำหลากพอถึงฤดูแล้งก็ไม่มีน้ำซึมใต้ดินไว้หล่อเลี้ยงต้นน้ำลำธารทำให้แม่น้ำมีน้ำน้อย ส่งผลกระทบต่อมาถึงระบบเศรษฐกิจและสังคม เช่น การขาดแคลนน้ำในการการชลประทานทำให้ทำนาไม่ได้ผลขาดน้ำมาผลิตกระแสไฟฟ้า

ประโยชน์ของทรัพยากรป่าไม้
ป่าไม้มีประโยชน์มากมายต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ทั้งทางตรงและทางอ้อม ได้แก่.
ประโยชน์ทางตรง (Direct Benefits)
ได้แก่ ปัจจัย 4 ประการ
1. จากการนำไม้มาสร้างอาคารบ้านเรือนและผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่น เฟอร์นิเจอร์ กระดาษ ไม้ขีดไฟ ฟืน เป็นต้น
2. ใช้เป็นอาหารจากส่วนต่าง ๆ ของพืชและผล
3. ใช้เส้นใย ที่ได้จากเปลือกไม้และเถาวัลย์มาถักทอ เป็นเครื่องนุ่งห่ม เชือกและอื่น ๆ
4. ใช้ทำยารักษาโรคต่าง ๆ
ประโยชน์ทางอ้อม (Indirect Benefits)
1. ป่าไม้เป็นเป็นแหล่งกำเนิดต้นน้ำลำธารเพราะต้นไม้จำนวนมากในป่าจะทำให้น้ำฝนที่ตกลงมาค่อย ๆ ซึมซับลงในดิน กลายเป็นน้ำใต้ดินซึ่งจะไหลซึมมาหล่อเลี้ยงให้แม่น้ำ ลำธารมีน้ำไหลอยู่ตลอดปี
2. ป่าไม้ทำให้เกิดความชุ่มชื้นและควบคุมสภาวะอากาศ ไอน้ำซึ่งเกิดจากการหายใจของพืช ซึ่งเกิดขึ้นอยู่มากมายในป่าทำให้อากาศเหนือป่ามีความชื้นสูงเมื่ออุณหภูมิลดต่ำลงไอน้ำเหล่านั้นก็จะกลั่นตัวกลายเป็นเมฆแล้วกลายเป็นฝนตกลงมา ทำให้บริเวณที่มีพื้นป่าไม้มีความชุ่มชื้นอยู่เสมอ ฝนตกต้องตามฤดูกาลและไม่เกิดความแห้งแล้ง
3. ป่าไม้เป็นแหล่งพักผ่อนและศึกษาความรู้ บริเวณป่าไม้จะมีภูมิประเทศที่สวยงามจากธรรมชาติรวมทั้งสัตว์ป่าจึงเป็นแหล่งพักผ่อนหย่อนใจได้ดี นอกจากนั้นป่าไม้ยังเป็นที่รวมของพันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์จำนวนมาก จึงเป็นแหล่งให้มนุษย์ได้ศึกษาหาความรู้
4. ป่าไม้ช่วยบรรเทาความรุนแรงของลมพายุและป้องกันอุทกภัย โดยช่วยลดความเร็วของลมพายุที่พัดผ่านได้ตั้งแต่ ๑๑-๔๔ % ตามลักษณะของป่าไม้แต่ละชนิด จึงช่วยให้บ้านเมืองรอดพ้นจากวาตภัยได้ซึ่งเป็นการป้องกันและควบคุมน้ำตามแม่น้ำไม่ให้สูงขึ้นมารวดเร็วล้นฝั่งกลายเป็นอุทกภัย
5. ป่าไม้ช่วยป้องกันการกัดเซาะและพัดพาหน้าดิน จากน้ำฝนและลมพายุโดยลดแรงปะทะลงการหลุดเลือนของดินจึงเกิดขึ้นน้อย และยังเป็นการช่วยให้แม่น้ำลำธารต่าง ๆ ไม่ตื้นเขินอีกด้วย นอกจากนี้ป่าไม้จะเป็นเสมือนเครื่องกีดขวางตามธรรมชาติ จึงนับว่ามีประโยชน์ในทางยุทธศาสตร์ด้วยเช่นกัน
สาเหตุสำคัญของวิกฤตการณ์ป่าไม้ในประเทศไทย
1. การลักลอบตัดไม้ทำลายป่า ตัวการของปัญหานี้คือนายทุนพ่อค้าไม้ เจ้าของโรงเลื่อย เจ้าของโรงงานแปรรูปไม้ ผู้รับสัมปทานทำไม้และชาวบ้านทั่วไป ซึ่งการตัดไม้เพื่อเอาประโยชน์จากเนื้อไม้ทั้งวิธีที่ถูกและผิดกฎหมาย ปริมาณป่าไม้ที่ถูกทำลายนี้นับวันจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตามอัตราเพิ่มของจำนวนประชากร ยิ่งมีประชากรเพิ่มขึ้นเท่าใด ความต้องการในการใช้ไม้ก็เพิ่มมากขึ้น เช่น ใช้ไม้ในการปลูกสร้างบ้านเรือนเครื่องมือเครื่องใช้ในการเกษตรกรรมเครื่องเรือนและถ่านในการหุงต้ม เป็นต้น
2. การบุกรุกพื้นที่ป่าไม้เพื่อเข้าครอบครองที่ดิน เมื่อประชากรเพิ่มสูงขึ้น ความต้องการใช้ที่ดินเพื่อปลูกสร้างที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินก็อยู่สูงขึ้น เป็นผลผลักดันให้ราษฎรเข้าไปบุกรุกพื้นที่ป่าไม้ แผ้วถางป่า หรือเผาป่าทำไร่เลื่อนลอย นอกจากนี้ยังมีนายทุนที่ดินที่จ้างวานให้ราษฎรเข้าไปทำลายป่าเพื่อจับจองที่ดินไว้ขายต่อไป
3. การส่งเสริมการปลูกพืชหรือเลี้ยงสัตว์เศรษฐกิจเพื่อการส่งออก เช่น มันสำปะหลัง ปอ เป็นต้น โดยไม่ส่งเสริมการใช้ที่ดินอย่างเต็มประสิทธิภาพทั้ง ๆ ที่พื้นที่ป่าบางแห่งไม่เหมาะสมที่จะนำมาใช้ในการเกษตร
4. การกำหนดแนวเขตพื้นที่ป่ากระทำไม่ชัดเจนหรือไม่กระทำเลยในหลาย ๆ พื้นที่ ทำให้ราษฎรเกิดความสับสนทั้งโดยเจตนาและไม่เจตนา ทำให้เกิดการพิพาทในเรื่องที่ดินทำกินและที่ดินป่าไม้อยู่ตลอดเวลาและมักเกิดการร้องเรียนต่อต้านในเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดิน
5. การจัดสร้างสาธารณูปโภคของรัฐ เช่น เขื่อน อ่างเก็บน้ำ เส้นทางคมนาคม การสร้างเขื่อนขวางลำน้ำจะทำให้พื้นที่เก็บน้ำหน้าเขื่อนที่อุดมสมบูรณ์ถูกตัดโค่นมาใช้ประโยชน์ ส่วนต้นไม้ขนาดเล็กหรือที่ทำการย้ายออกมาไม่ทันจะถูกน้ำท่วมยืนต้นตาย เช่น การสร้างเขื่อนรัชชประภาเพื่อกั้นคลองพระแสงอันเป็นสาขาของแม่น้ำพุมดวง-ตาปี ทำให้น้ำท่วมบริเวณป่าดงดิบซึ่งมีพันธุ์ไม้หนาแน่นประกอบด้วยสัตว์นานาชนิดนับแสนไร่ ต่อมาจึงเกิดปัญหาน้ำเน่าไหลลงลำน้ำพุมดวง
6. ไฟไหม้ป่า มักจะเกิดขึ้นในช่วงฤดูแล้ง ซึ่งอากาศแห้งและร้อนจัด ทั้งโดยธรรมชาติและจากการกระทำของมะม่วงที่อาจลักลอบเผาป่าหรือเผลอ จุดไฟทิ้งไว้โดยเฉพาะในป่าไม้เป็นจำนวนมาก
7. การทำเหมืองแร่ แหล่งแร่ที่พบในบริเวณที่มีป่าไม้ปกคลุมอยู่ มีความจำเป็นที่จะต้องเปิดหน้าดินก่อนจึงทำให้ป่าไม้ที่ขึ้นปกคลุมถูกทำลายลง เส้นทางขนย้ายแร่ในบางครั้งต้องทำลายป่าไม้ลงเป็นจำนวนมาก เพื่อสร้างถนนหนทาง การระเบิดหน้าดิน เพื่อให้ได้มาซึ่งแร่ธาตุ ส่งผลถึงการทำลายป่า
การอนุรักษ์ป่าไม้
ป่าไม้ถูกทำลายไปจำนวนมาก จึงทำให้เกิดผลกระทบต่อสภาพภูมิอากาศไปทั่วโลกรวมทั้งความสมดุลในแง่อื่นด้วย ดังนั้น การฟื้นฟูสภาพป่าไม้จึงต้องดำเนินการอย่างเร่งด่วน ทั้งภาครัฐภาคเอกชนและประชาชน ซึ่งมีแนวทางในการกำหนดแนวนโยบายด้านการจัดการป่าไม้ ดังนี้
1. นโยบายด้านการกำหนดเขตการใช้ประโยชน์ที่ดินป่าไม้
2. นโยบายด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้เกี่ยวกับงานป้องกันรักษาป่าการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและสันทนาการ
3. นโยบายด้านการจัดการที่ดินทำกินให้แก่ราษฎรผู้ยากไร้ในท้องถิ่น
4. นโยบายด้านการพัฒนาป่าไม้ เช่น การทำไม้และการเก็บหาของป่า การปลูก และการบำรุงป่าไม้ การค้นคว้าวิจัย และด้านการอุตสาหกรรม
5. นโยบายการบริหารทั่วไปจากนโยบายดังกล่าวข้างต้นเป็นแนวทางในการพัฒนาและการจัดการทรัพยากรป่าไม้ของชาติให้ได้รับผลประโยชน์ ทั้งทางด้านการอนุรักษ์และด้านเศรษฐกิจอย่างผสมผสานกัน ทั้งนี้เพื่อให้เกิดความสมดุลของธรรมชาติและมีทรัพยากรป่าไม้ไว้อย่างยั่งยืนต่อไปในอนาคต

ที่มา : http://web.ku.ac.th/schoolnet/snet6/envi2/forest/forestn.htm

เรียบง่าย ธีม. ขับเคลื่อนโดย Blogger.